Sejarah Perkembangan Tulisan dalam Bahasa Melayu – Jawi & Ejaan Za'ba

 

Sejarah Perkembangan Tulisan dalam Bahasa Melayu – Jawi & Ejaan Za'ba

Pengenalan

Bahasa Melayu telah melalui pelbagai fasa perkembangan tulisan sejak zaman klasik hingga moden. Dua sistem tulisan penting yang menyumbang kepada pembinaan bahasa Melayu standard ialah Sistem Tulisan Jawi dan Sistem Ejaan Za'ba. Kedua-duanya memainkan peranan penting dalam pendidikan, pentadbiran, dan penyebaran ilmu di Alam Melayu.

1. Sistem Tulisan Jawi

Latar Belakang

Tulisan Jawi adalah sistem penulisan Melayu menggunakan abjad Arab, diperkenalkan melalui penyebaran Islam di Nusantara sekitar abad ke-14. Sistem ini menggantikan tulisan Kawi dan digunakan secara meluas untuk penulisan agama, undang-undang, dan kesusasteraan Melayu.

Ciri-Ciri

  • Berasaskan huruf Arab tetapi diubah suai untuk menulis bunyi Melayu.

  • Menggunakan huruf tambahan seperti چ, ڤ, ڠ untuk bunyi yang tidak wujud dalam Arab.

  • Digunakan secara rasmi dalam pendidikan dan dokumen kerajaan pada zaman Kesultanan Melayu.

Kepentingan

  • Menjadi alat utama penyebaran Islam dan pendidikan.

  • Memperkukuh identiti Melayu melalui penulisan kesusasteraan, sejarah, dan dokumen rasmi.

Contoh perkataan Jawi:

  • سلام (selamat)

  • مدرسه (madrasah)

  • کتاب (kitab)

2. Sistem Ejaan Za'ba

Latar Belakang

Ejaan Za'ba diperkenalkan oleh Zainal Abidin Ahmad (Za'ba) pada tahun 1924 untuk menyelaraskan ejaan bahasa Melayu. Sistem ini bertujuan memudahkan pembelajaran membaca dan menulis, serta menyeragamkan penulisan dalam pendidikan dan media.

Ciri-Ciri

  • Menghapuskan tanda baca yang tidak perlu dalam ejaan lama.

  • Menyelaraskan ejaan kata berdasarkan bunyi sebenar.

  • Memperkenalkan konsep ejaan seragam yang memudahkan pengajaran bahasa Melayu di sekolah.

Kepentingan

  • Menjadi asas kepada ejaan Melayu moden sebelum disempurnakan melalui Ejaan Rumi Baharu / SERB.

  • Memudahkan penerbitan buku, majalah, dan bahan pendidikan.


LamaZa’baCatatan
chontohcontohhuruf “ch” diganti “c”
ta’kantakkanapostrof digugurkan
sa’orangseoranghuruf digugurkan untuk keseragaman

Kesimpulan

Sistem tulisan Jawi dan ejaan Za’ba masing-masing menyumbang kepada sejarah perkembangan bahasa Melayu. Jawi menekankan peranan agama dan identiti budaya, manakala Za’ba menekankan pendidikan dan penyeragaman ejaan bahasa Melayu. Kedua-duanya membentuk asas bahasa Melayu moden yang digunakan hari ini.

Rujukan

  1. BiblioAsia. (2006). Menyelusuri Evolusi Aksara Melayu. National Library Board Singapore.
    https://biblioasia.nlb.gov.sg/vol-2/issue3/oct-2006/evolusi-aksara-melayu/

  2. Mohd. Yusof, M. (2012). Sejarah Penulisan dan Ejaan Bahasa Melayu. Dewan Bahasa dan Pustaka.

  3. Zainal Abidin Ahmad (Za’ba). (1924). Pelita Bahasa Melayu. Kuala Lumpur: DBP.

Comments

Post a Comment